Hrvatski pevač Marko Perković Tompson postao je ključni simbol hrvatskih sportskih reprezentacija i navijača, ali njegova popularnost izaziva oštre polemike zbog pesama i simbola koji se povezuju sa ustaškim režimom iz Drugog svetskog rata. Ova situacija ukazuje na to da Hrvatska, više od tri decenije nakon sticanja nezavisnosti, još uvek nije raščistila odnos prema ustaškom nasleđu.
Prema informacijama briselskog portala Politiko, Tompsonove pesme često se pevaju na utakmicama hrvatske fudbalske reprezentacije, kako u zemlji, tako i u inostranstvu. Njegova pesma „Lijepa li si“ postala je neformalna himna nacionalnog tima. Istoričar Hrvoje Klasić izjavio je da je Tompson „neodvojiv fenomen svaki put kada Hrvatska učestvuje na nekom sportskom takmičenju“, naglašavajući da ga ljudi u zemlji i dijaspori doživljavaju kao simbol ljubavi prema domovini.
Međutim, sama pesma „Lijepa li si“ sadrži reference na nekadašnju Hrvatsku Republiku Herceg-Bosnu, čiji su politički i vojni lideri osuđeni za ratne zločine pred međunarodnim sudom. Politiko ističe da je još kontroverznija pesma „Bojna Čavoglave“, koja počinje pozdravom „Za dom spremni“, koji je bio službeni pozdrav ustaškog režima tokom Drugog svetskog rata, a često se upoređuje sa nacističkim pozdravom „Zig hajl“.
Osim toga, Tompsonovi koncerti su ranije često bili zabranjivani ili otkazivani u raznim evropskim državama, uključujući Nemačku, Austriju, Holandiju, Švajcarsku i Sloveniju, zbog procene da promovišu ili relativizuju ustašku simboliku. Ipak, ovakvo negovanje njegovog lika i dela nije marginalna pojava u Hrvatskoj.
Prošle godine, na koncertu u Zagrebu, prema rečima organizatora, okupilo se više od 500.000 ljudi, što ga čini najvećim koncertom u istoriji Hrvatske. Tokom tog događaja, deo publike uzvikivao je ustaški pozdrav, dok vlasti nisu intervenisale. Takođe, u 2018. godini, Tompson je bio deo dočeka hrvatske fudbalske reprezentacije nakon osvajanja drugog mesta na Svetskom prvenstvu u Rusiji, a kapiten Luka Modrić lično je tražio da Tompson nastupi na proslavi.
Analiza portala Politiko sugeriše da Hrvatska, tri decenije nakon sticanja nezavisnosti, nije u potpunosti razjasnila svoj odnos prema nasleđu ustaškog režima. Pojedini simboli i ličnosti iz tog perioda često se predstavljaju kao deo nacionalnog identiteta, umesto da se tretiraju kao nasleđe fašističke države.
U kontekstu šireg fenomena, slične rasprave se mogu primetiti i u drugim postkomunističkim državama istočne i centralne Evrope, gde su nacionalistički pokreti i istorijske ličnosti rehabilitovani kao simboli borbe za nacionalnu nezavisnost. Ova situacija naglašava složene i često kontradiktorne poglede na nacionalni identitet i istoriju u regionu, što dodatno otežava proces pomirenja i razumevanja prošlosti.
U svetlu ovih događaja, pitanje kako se nositi sa nasleđem ustaškog režima ostaje centralno u hrvatskoj društvenoj i političkoj diskusiji. Dok neki smatraju Tompsonovu muziku izrazom nacionalnog ponosa, drugi je vide kao podsticaj za mržnju i podelu. Ova polarizacija ukazuje na dublje probleme u razumevanju istorije i identiteta u Hrvatskoj, čime se otvara prostor za dalju debatu o tome kako društvo može da se suoči sa svojom prošlošću.
