Državni data centar u Kragujevcu, koji je otvoren u decembru 2020. godine, predstavlja najsavremeniji objekat ovog tipa u regionu. Ovaj centar se ističe kao ključna tačka za čuvanje podataka i opreme, a u njemu se nalazi Nacionalna platforma za veštačku inteligenciju. Ova platforma koristi superkompjuter poslednje generacije koji je na raspolaganju univerzitetima, institutima, fakultetima i domaćim startap kompanijama, pružajući im jedinstvene resurse za istraživanje i razvoj.
Predsednik Srbije, Aleksandar Vučić, prisustvovao je puštanju u rad novih modula data centra, uključujući novi superkompjuter i solarne panele. Ovi dodaci su rezultat stalnog rasta broja korisnika i njihovih potreba za dodatnim resursima, što je dovelo do odluke Vlade Srbije da nabavi još jedan superkompjuter kao nadogradnju postojećem.
Prema informacijama Kancelarije za informacione tehnologije i elektronsku upravu, Državni data centar uključuje dva objekta ukupne površine oko 14.000 kvadratnih metara smeštenih na parceli od četiri hektara. Ovi objekti su izgrađeni po najvišim tehničkim i svetskim standardima i obezbeđuju sigurnost podataka građana, privrede, kao i komercijalnih korisnika.
Ovaj centar je značajan ne samo za Srbiju, već i za region, s obzirom na to da je prvi data centar klase 4 u istočnoj i jugoistočnoj Evropi. U njemu svoje podatke čuvaju globalni IT giganti kao što su Oracle, IBM i Huawei. Srbija je, potpisivanjem memoranduma sa Evropskim centrom za nuklearna istraživanja (CERN), postala deo globalne računarske mreže i tek sedma zemlja u Evropi u kojoj CERN čuva svoje podatke.
Superkompjuter koji se nalazi u Kragujevcu, nazvan „Nacionalna platforma za veštačku inteligenciju“, kupila je Srbija 2021. godine. Ovaj superkompjuter koristi napredne Envidija grafičke čipove, a njegova brzina iznosi oko pet petaflopsa, što ga čini približno 33.000 puta bržim od prosečnog računara. Ova brzina omogućava izvođenje složenih proračuna i analiza, što je od izuzetnog značaja za istraživanje u oblasti veštačke inteligencije.
Predsednik Vučić je u februaru na Samitu o veštačkoj inteligenciji u Nju Delhiju najavio da bi do kraja godine treći superkompjuter trebao da stigne u Državni data centar u Kragujevcu. Ova inicijativa ukazuje na ambiciju Srbije da postane regionalni lider u oblasti tehnologije i digitalizacije, kao i na njenu posvećenost razvoju veštačke inteligencije kao ključne komponente budućeg ekonomskog rasta i inovacija.
Sa ovim napretkom, Kragujevac se pozicionira kao važno središte za tehnološki razvoj u Srbiji, pružajući resurse i infrastrukturu potrebnu za unapređenje naučnog istraživanja i tehnoloških inovacija.
