Koristeći georadar NASA-e, rover Perseverans otkrio je podzemne ostatke drevne rečne delte na Marsu, što predstavlja jedan od najsnažnijih dokaza da je voda nekada tekla po površini te planete. Istraživači su istakli da je rover sa šest točkova otkrio geološke karakteristike do 35 metara ispod površine na 6,1 kilometar terena unutar kratera Jezero, koji se nalazi na severnoj hemisferi Marsa i za koji se veruje da je nekada bio ispunjen vodom.
Rover Perseverans je identifikovao slojevite sedimente i erodirane površine koje ukazuju na postojanje delte i lepezaste naslage sedimenta velikih razmera formirane na mestu gde reka ulazi u veće vodeno telo poput jezera. Ove geološke strukture pružaju dragocene informacije o starosti i razvoju Marsove površine.
Procenjuje se da je zatrpana delta stara između 3,7 i 4,2 milijarde godina. Mars je, kao i Zemlja, formiran pre otprilike 4,5 milijardi godina, što znači da je ova delta postojala relativno rano u istoriji Crvene planete. Istraživači su napomenuli da ova delta prethodi sličnoj obližnjoj površinskoj strukturi nazvanoj Zapadna delta, koja datira pre oko 3,5 do 3,7 milijardi godina.
Instrument RIMFAX, koji se nalazi na roveru, šalje radarske impulse nadole i beleži impulse koji se odbijaju od podzemnih struktura, što omogućava trodimenzionalno mapiranje podzemlja. Ovi novi nalazi su zasnovani na najdubljim podacima RIMFAX-a prikupljenim do sada, a prikupljeni su od septembra 2023. do februara 2024. tokom perioda od 250 marsovskih dana.
Voda se smatra ključnim faktorom za mogućnost postojanja života na Marsu, a sve veći broj dokaza o njenom postojanju na toj planeti u prošlosti predstavlja poseban interes za naučnike. Mars, sada hladan i pust, nekada je imao gušću atmosferu i topliju klimu, što je omogućavalo postojanje tekuće vode na površini.
„Na osnovu karakteristika koje je mapirao RIMFAX, verujemo da je krater Jezero bio domaćin drevnom okruženju bogatom vodom, sposobnom za očuvanje biološkog potpisa koji je postojao pre formiranja zapadne delte Jezera“, izjavila je planetarna naučnica sa UCLA, Emili Kardareli, članica naučnog tima Perseverance i vodeća autorka istraživanja objavljenog u časopisu Science Advances.
Biološki potpis se odnosi na hemijske ili fizičke dokaze koji ukazuju na postojanje prošlog ili sadašnjeg života. Na Zemlji, rečne delte su mesta koja koncentrišu sedimente i stvaraju niše pogodne za mikrobni život. Naučnici su prošle godine objavili da uzorak stene koji je Perseverance dobio u krateru Jezero sadrži potencijalni biološki potpis koji ukazuje na drevni mikrobni život, iako se minerali u uzorku mogu formirati i kroz nebiološke procese.
Stena datira od pre otprilike 3,2 do 3,8 milijardi godina. Perseverans od 2021. godine istražuje krater Jezero. Naučnici veruju da su se rečni kanali prelili preko zida kratera i stvorili jezero, što dodatno potvrđuje teoriju o postojanju vode na Marsu u prošlosti.
Ova otkrića imaju značajne implikacije za buduća istraživanja Marsa i mogućnost pronalaženja tragova života na toj planeti. Svaka nova informacija o geološkoj prošlosti Marsa može pomoći naučnicima da bolje razumeju ne samo Mars, već i istoriju drugih planeta u našem solarnom sistemu. U svetlu ovih otkrića, istraživanje Marsa i dalje ostaje ključno za razumevanje evolucije planeta i mogućnosti postojanja života izvan Zemlje.
