Srpska Vojvodina proglašena je 15. maja 1848. godine u Sremskim Karlovcima, kao posledica dugogodišnjih težnji Srba za autonomijom unutar Habsburške monarhije. Ova težnja datira još od kraja 17. veka, kada su Srbi, pod vođstvom patrijarha Arsenija Čarnojevića, dobili posebna prava putem Privilegija bečkog dvora tokom Velike seobe. Međutim, ova prava su često bila ugrožena, što je dovelo do uspostavljanja Srpske Vojvodine u kontekstu revolucije 1848. godine.
Godina 1848. bila je obeležena revolucionarnim dešavanjima širom Evrope, a protesti su se mogli videti od Pariza do Beča, kroz Italiju i Nemačku, kao i na području Ugarske, koja je tada bila deo Habsburške monarhije. Ovi događaji, poznati kao „Proleće Naroda“, zahvatili su veći deo Habsburške države i stvorili nove političke i nacionalne pokrete.
Mađarski revolucionari su isticali isključive nacionalne programe, što je dovelo do osećaja ugroženosti među manjinskim etničkim grupama, uključujući Srbe. Ovaj osećaj je rezultirao jačanjem odbrambenih pokreta među Srbima, koji su se okupili u Sremskim Karlovcima, gde su predstavnici 175 crkvenih opština iz Vojvodine doneli odluku o proglašenju Srpske Vojvodine kao posebne teritorijalne jedinice.
Na Majskoj skupštini, koja se održala 15. maja, izabran je karlovački mitropolit Josif Rajačić za patrijarha, dok je pukovnik Stevan Šupljikac izabran za vojvodu. Srpska Vojvodina obuhvatala je teritorije Srema, Bačke, Banata i Baranje, uključujući i vojnu granicu. Ovi politički i socijalni pokreti nisu bili samo nacionalni, već su se bavili i širim socijalnim težnjama, što je dovelo do urušavanja feudalnih odnosa u Evropi.
U Ugarskoj, revolucionarni pokret bio je usmeren protiv Beča, a Mađari su, uprkos proklamovanom liberalizmu, ignorisali prava drugih etničkih grupa. Srbi su, kao deo Vojne granice, uživali određene privilegije koje su im omogućile oslobođenje od feudalnih obaveza, a njihove težnje za autonomijom bile su dodatno potpomognute odredbama iz 1690. godine.
Mađarsko nacionalno vođstvo, predvođeno Lajošem Košutom, naišlo je na otpor Srba koji su se protivili pokušajima da se anuliraju postignuća Srpskog crkveno-narodnog sabora. Bečka vlada je prvobitno odbila da podrži odluke Majske skupštine, ali se kasnije predomislila, shvativši potrebu Srba u borbi protiv Mađara.
Nakon priznavanja autonomnih težnji Srba, formirana je Srpska narodna vojska sastavljena od graničara i dobrovoljaca iz Srbije. Ove vojne formacije, preimenovane u Austro-srpski korpus, vodili su austrijski oficiri, a tokom borbi 1848/1849. godine, Vojvodina je pretrpela velike gubitke, posebno u Potisju.
Sporazumom postignutim u Varšavi u maju 1849. godine, ruske trupe su intervenisale, uništavajući mađarske revolucionarne snage, a mnogi vođe su pobegli ili su poginuli. Nakon vojne intervencije, bečki dvor je 18. novembra 1849. godine proglasio novu krunsku zemlju – Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat, što je obuhvatilo velika područja Banata, Bačke i Srema.
Iako je ova nova teritorijalna jedinica stvorena s nadom da će zadovoljiti srpske težnje za autonomijom, ona je ukinuta decembra 1860. godine, što je dovelo do razočaranja među Srbima. Njihove težnje za autonomnom Vojvodinom nastavile su se kroz sve periode postojanja Habsburške monarhije, a kasnije i Austrougarske. Ova istorijska pitanja ostavila su dubok trag u identitetu i kolektivnoj svesti Srba u Vojvodini, oblikujući njihove političke aspiracije i nacionalni identitet u narednim decenijama.
