Srpska pravoslavna crkva 2. februara obeležava Prepodobnog Jevtimija Velikog, jednog od najznačajnijih svetitelja u istoriji hrišćanstva. Rođen je u jermenskom gradu Melitini oko 377. godine, a njegovo ime i dela ostavili su dubok trag u verovanju i duhovnosti pravoslavnih hrišćana.
Prema žitiju, Jevtimije je bio jedinac, sin rođen po molitvi svoje majke Dionisije, koja je imala viđenje o njegovom rođenju. Od mladosti se posvetio monaškom životu, najpre u blizini svog rodnog grada, a zatim je, u dvadeset devetoj godini, posetio Jerusalim. Nakon toga, povukao se u pustinju između Jerusalima i Jerihona, u mesto poznato kao Fare, gde je proveo godine u molitvi i duhovnom radu.
Jevtimije je svakodnevno ispunjavao dane i noći molitvom, unutrašnjim bogomislijem, sozercanjem i telesnim trudom, privlačeći brojne učenike. Među njima su bili i neki od najpoznatijih svetaca, kao što su Kiriak Otšelnik, Sava Osvećeni i Teoktist. Njegova duhovna moć i čudotvorstvo bili su legendarni, a prema predanju, izgonio je demone, lečio teške bolesti, umnožio hleb i proricao.
Svojim učenicima je često govorio o vrednosti truda, naglašavajući da je rad neophodan za postizanje duhovnog napretka. Izrekao je poznatu mudrost: „Ako vi bez svoga truda jedete hleb, znači vi jedete tuđi trud.“ Takođe je podučavao monahe o skromnosti, govoreći im da se ne takmiče u postu, već da dolaze na zajedničku trpezu kako bi izbegli oholost. Jevtimije je smatrao da je važno ostati na jednom mestu, jer „drvo koje se često presađuje, ne donosi ploda“.
Njegove reči o ljubavi ostale su duboko urezane u srcima njegovih sledbenika: „Što je so hlebu, to je ljubav ostalim vrlinama.“ Tokom prve nedelje Časnog posta, povlačio se u pustinju, gde je provodio vreme u molčaniju i bogomisliju, pripremajući se za Vaskrs.
U blizini njegove pećine stvorila se velika lavra, koja je kroz vekove postala dom za mnoštvo monaha. Njegova poslednja zapovest bila je da se u manastiru neguje gostoljublje i da kapija nikad ne bude zatvorena, čime je potvrdio važnost zajednice i otvorenosti prema drugima. Jevtimije je preminuo u devedeset sedmoj godini, 473. godine, a njegov pogreb je bio svečan i pun poštovanja, sa prisustvom patrijarha jerusalimskog Anastasija, koji je čekao ceo dan dok su ljudi celivali sveštenika.
Prema predanju, sedmog dana nakon njegove smrti, javio se svom učeniku Domentijanu, sav svetao i radostan, što dodatno potvrđuje njegovu svetost i duhovnu moć. Njegov život i dela ostavili su dubok uticaj na pravoslavnu veru, a njegov tropar, koji poziva pustinjskog stanovnika na radost zbog duhovnog ploda koji je Jevtimije proizveo, i dalje se peva u crkvama širom sveta.
Jevtimije Veliki ostaje simbol monaškog života, duhovnog truda i ljubavi prema Bogu i ljudima. Njegova učenja o važnosti zajednice, truda i ljubavi inspirisala su generacije monaha i vernika, a sećanje na njega živi kroz vekove, podstičući hrišćane da slede njegovu stazu svetosti. U svetlu njegovog nasleđa, vernici se podstiču da se posvete duhovnom životu, trude se i ljubavlju služe jedni drugima, čime održavaju duh zajedništva i vere.
