Srpski naučnik Nikola Tesla, koji je pre pola veka uvršten u Nacionalnu kuću slavnih pronalazača Sjedinjenih Američkih Država, i danas je, iako se nalazi u društvu više stotina najznačajnijih američkih inovatora – od Tomasa Edisona, Abrahama Linkolna i braće Rajt do Stiva Džobsa, jedan od onih koji kod posetilaca izaziva najviše pažnje, izjavila je supervizor muzeja i arhiva te ustanove Kara Miler.
Ona je za Tanjug navela da je Tesla uvršten u kuću slavnih pronalazača 1975. godine zbog izuma indukcionog motora, poznatog i kao elektromagnetni motor, koji je pokrenuo revoluciju u oblasti elektrotehnike.
„Kada je Tesla bio student tehničkih nauka, tražio je način da poveća efikasnost motora. Većina motora u to vreme je radila na jednosmernu struju, što znači da se električna energija kretala u jednom pravcu, a koristio se mali uređaj – kolektor da bi se struja zadržala u istom smeru. Tesla je uspeo da napravi motor bez kolektora tako što je naizmenično menjao električni naboj, pa se struja kretala u više smerova, a ne samo u jednom. To je bilo revolucionarno – odnosno, to je bila prekretnica u oblasti elektrotehnike koja je postavila temelje modernoj električnoj mreži koju danas koristimo“, rekla je ona.
Miler je podsetila da je Nacionalna kuća slavnih pronalazača osnovana 1973. godine u partnerstvu sa Zavodom za patente i žigove SAD, u želji da se oda počast najvećim američkim inovatorima.
Kako je rekla, danas se u Kući slavnih nalazi 656 članova, među kojima su i srpski naučnik i pronalazač Mihailo Pupin, kao i poljsko-američki hemičar rođen u Opatiji Leo Sternbah, „otac“ najprodavanijeg leka u SAD od 1969. do 1982. godine.
„Svake godine našu Kuću slavnih proširimo za oko 15 do 20 novih pronalazača i nastojimo da odamo priznanje raznovrsnim inovatorima iz različitih oblasti“, izjavila je Miler tokom razgovora sa Tanjugom, kao nosiocem titule Tesla ambasador, u okviru serijala „Tesla čovek budućnosti“, snimljenog u SAD uz podršku Ministarstva informisanja i telekomunikacija.
Miler je rekla da su neki od najpoznatijih pronalazača u Kući slavnih Tomas Edison, koji je tu zbog izuma električne sijalice, braća Rajt, konstruktori prvog praktičnog aviona i jedan od osnivača kompanije Epl Stiv Džobs.
Najviše pitanja o Tesli
Ona je dodala da se važnim smatraju i drugi uticajni inovatori, kao što su tvorac brisača vetrobrana Meri Anderson i Rori Kuper koji je radio na tehnologiji razvoja invalidskih kolica.
Miler je navela da tokom godine u Kuću slavnih dolazi mnogo organizovanih školskih poseta, kao i veliki broj porodica.
„Nikola Tesla jedan je od najpopularnijih članova o kome posetioci najčešće postavljaju pitanja. Tokom školskih obilazaka posebno ga ističemo – vodimo učenike do našeg interaktivnog ‘kioska’ gde mogu da vide njegovu biografiju, sliku i saznaju više o Teslinom izumu koji njihov svakodnevni život čini mogućim„, rekla je Miler.
Prema njenim rečima, uz Teslu u Kući slavnih od 2011. godine nalazi se i Mihaijlo Pupin zahvaljujući Pupinovom kalemu za telefonsku komunikaciju na velike udaljenosti.
„Pupin je pronašao način da omogući dalekometne telefonske pozive. Kreirao je kalemove i rasporedio ih strateški duž prenosnog voda, čime je povećao efikasnost i trajnost telefonskih veza i promenio način na koji su ljudi komunicirali na velikim rastojanjima„, rekla je.
Prema njenim rečima, Nacionala kuća slavnih organizuje i program Camp Invention u kojem godišnje učestvuje oko četvrt miliona dece, a tokom koga se svetlo stavlja i na Nikolu Teslu.
„Tokom sedmodnevnog letnjeg STEM kampa deca uče kako da razvijaju sopstvene ideje, prave prototipove. Ona uče o intelektualnoj svojini i inspirišu se pričama članova, poput Nikole Tesle, koga često ističemo u našem obrazovnom programu„, kazala je Miler.
Muzej Nacionalne kuće slavnih pronalazača ima centralni deo „galeriju ikona“ – svetleći zid koji je, kako je istakla, ispunjen imenima svih 656 članova.
„Svaki od njih predstavljen je heksagonom sa imenom i prezimenom, izumom za koji su priznati, godinom kada su primljeni u Kuću slavnih i brojem američkog patenta povezanog sa njihovom tehnologijom“, rekla je ona i dodala da je heksagon izabran za oblik na kojem su imena zbog svoje čvrstoće inspirisane prirodnim strukturama poput pčelinjih saća.
Miler je navela da Kuća slavnih ima dva patenta i jedan žig – za dizajn oblika heksagona i za način slaganja heksagona koji simbolizuje snagu koju pronalazači imaju kada rade zajedno na napretku društva, kao i žig za naziv „Nacionalni spomenik inovacijama“, koji daje identitet Kući slavnih koja se nalazi u Aleksandriji u metropoliten obalsti Vašingtona, DC.
Dodala je da se novi članovi uvode u Kuću slavnih svake godine na posebnoj gala ceremoniji na kojoj se odaje počast svim pronalazačima.
„Novim članovima na svečanosti odeljujemo zlatnu medalju sa likovima Tomasa Edisona i Abrahama Linkolna, jedinog američkog predsednika koji je posedovao patent kada slavimo i njihove doprinose društvu“, kazala je Miler.
Serijal „Tesla čovek budućnosti“ realizuje se povodom 170 godina Teslinog rođenja. Sadrži brojne priče o mestu i sećanju koje jedan od najvećih umova čovečanstva danas zauzima u SAD – od Smitsonijana i Kolumbija univerziteta, do Long Ajlenda – jedine preostale Tesline laboratorije.
