Tim naučnika sa Univerziteta u Bristolu razvio je inovativnu neinvazivnu metodu za analizu mirisa drevnih egipatskih mumija, koja omogućava identifikaciju hemijskih tragova balzamovanja bez oštećivanja uzoraka. Ova metoda predstavlja značajan napredak u arheologiji, jer omogućava istraživačima da saznaju više o procesima mumificiranja koristeći analizu isparenja organskih jedinjenja iz vazduha oko mumija.
Tradicionalno, istraživači su se oslanjali na sečenje zavoja i rastvaranje uzoraka radi hemijske analize, što može dovesti do oštećenja dragocenih arheoloških artefakata. U novom istraživanju, naučnici su se fokusirali na prikupljanje isparenja iz vazduha koji okružuje mumije, čime su izbegli bilo kakvu invaziju na uzorke. Ovaj pristup je omogućio analizu materijala korišćenih u balzamovanju, uključujući začine i aromatične smole koje su imale značajnu ulogu u egipatskoj mitologiji i verovanjima o zagrobnom životu.
U okviru studije, analizirano je 35 uzoraka iz 19 mumija, koje potiču iz perioda od oko 2000. godine pre nove ere do 295. godine nove ere. Ovi uzorci dolaze iz muzeja širom Evrope i Velike Britanije, čime je obuhvaćen skoro ceo period mumifikacije u starom Egiptu. Kako bi se omogućilo oslobađanje isparenja, uzorci su smešteni u specijalne komore, a zatim su korišćene metode gasne hromatografije i masene spektrometrije za analizu.
Rezultati analize pokazali su da su najčešći sastojci u procesu balzamovanja bili masti i ulja, pčelinji vosak, biljne smole i bitumen. Istraživači su primetili promene u recepturama tokom vekova; ranije su korišćene jednostavnije mešavine, dok su kasnije uključivani skuplji sastojci poput smola i ulja bora, kleke i kedra. Takođe, otkriveno je da različiti istorijski periodi pokazuju prepoznatljive hemijske profile, što sugeriše da analiza isparenja može poslužiti kao metoda za određivanje starosti mumija.
Ova tehnika predstavlja brz i neinvazivan način preliminarnog ispitivanja, čime se čuva integritet dragocenih arheoloških uzoraka. Autori studije ističu kako je miris igrao značajnu ulogu u egipatskoj kulturi, gde su balzamovani mrtvi često bili obavijeni zavoji natopljenim aromatičnim materijama kako bi se prikrili neprijatni mirisi i zaštitili od mikroorganizama i štetočina.
Istraživanje otvara nove mogućnosti za proučavanje drevne egipatske kulture i balzamovanja, omogućavajući naučnicima da bolje razumeju materijale i tehnike korišćene tokom ovog složenog procesa. Ova metoda analize može doprineti ne samo arheološkim istraživanjima, već i očuvanju kulturne baštine, omogućavajući da se dragoceni uzorci sačuvaju za buduće generacije.
U svetlu ovih otkrića, moguće je očekivati da će se primena ove neinvazivne analize proširiti i na druge oblasti arheološkog istraživanja, otvarajući vrata novim saznanjima i razumevanju prošlih civilizacija. Ova inovacija potvrđuje važnost multidisciplinarnog pristupa u nauci, gde se kombinovanjem različitih tehnika i metoda može doći do značajnih otkrića koja će obogatiti naše razumevanje ljudske prošlosti.
