Francuski predsednik Emanuel Makron uputio je pismo američkom predsedniku Donaldu Trampu, tražeći od njega da ukine sankcije koje su, kako tvrdi, „nepravedno uvedene“ protiv bivšeg evropskog komesara Tijerija Bretona i sudije Međunarodnog krivičnog suda Nikole Gijua. Ova situacija izazvala je znatnu pažnju, s obzirom na sveprisutne tenzije između Evrope i Sjedinjenih Američkih Država.
U svom pismu, koje je prenela francuska medijska kuća „Tribin dimanš“, Makron je istakao da je važno preispitati odluke američke administracije koje se tiču evropskih građana, naglašavajući da su sankcije protiv Gijua i Bretona „nepravedne“. On je ukazao na to da bi ukidanje ovih sankcija moglo doprineti jačanju odnosa između Francuske i SAD-a, kao i opštem poboljšanju diplomatskih odnosa u regionu.
Breton, koji je bio evropski komesar za unutrašnje tržište, suočava se sa sankcijama koje je uveo Stejt department zbog, kako je navedeno, „cenzure“ koja je naškodila američkim interesima. Od decembra 2025. godine, njemu je zabranjen ulazak u Sjedinjene Američke Države. On je poznat po svom radu na evropskoj direktivi o digitalnim uslugama, koja se fokusira na regulaciju tehnoloških platformi, što je izazvalo negodovanje američkih vlasti koje smatraju da bi to moglo predstavljati kršenje slobode izražavanja.
S druge strane, sudija Nikola Giju je, takođe, pod sankcijama od avgusta 2025. godine, zbog njegovog učešća u predmetu koji se osvrće na nalog za hapšenje izraelskog premijera Benjamina Netanjahua. Ova situacija dodatno komplikuje odnos između Sjedinjenih Američkih Država i drugih zemalja, posebno u kontekstu međunarodnog prava i pravde. Kao i Breton, Giju je suočen sa zabranom ulaska u SAD, a njegova Viza kartica je poništena od strane banke u Francuskoj, čime su mu dodatno ograničene mogućnosti putovanja.
Ove sankcije su izazvale brojne debate u evropskim krugovima, a mnogi analitičari smatraju da su one deo šire strategije SAD-a da utiču na međunarodne sudove i institucije. Evropski lideri, uključujući Makrona, često su izražavali zabrinutost zbog sve većeg uticaja Sjedinjenih Američkih Država na evropske poslove, posebno u kontekstu pravde i ljudskih prava.
Makronovo pismo Trampu dolazi u trenutku kada su odnosi između Evrope i SAD-a na testu. Iako su dva kontinenta tradicionalno bila bliski saveznici, razlike u pristupu mnogim pitanjima, poput digitalnih prava, trgovine i međunarodnih sukoba, dovode do napetosti. U ovom kontekstu, francuski predsednik pokušava da uspostavi dijalog i vrati fokus na saradnju, umesto na sukobe.
Pitanje sankcija protiv Gijua i Bretona takođe otvara širu diskusiju o ulogama i odgovornostima međunarodnih sudova. Mnogi smatraju da bi takve sankcije mogle uticati na nezavisnost sudija i pravosudnih institucija, što je ključno za održavanje vladavine prava. Ova situacija je posebno značajna u svetlu trenutnih globalnih izazova, gde je saradnja među zemljama neophodna za rešavanje problema kao što su klimatske promene, migracije i međunarodni konflikti.
U zaključku, Makronovo pismo predstavlja važan korak u pokušaju da se smanje tenzije između Francuske i SAD-a, ali i šire, između Evrope i Sjedinjenih Američkih Država. Ova situacija će verovatno biti predmet daljih razgovora i pregovora, dok se svet suočava sa brojnim izazovima koji zahtevaju zajednički pristup i saradnju među državama. Očekuje se da će se tokom narednih meseci nastaviti rasprava o ovim pitanjima, a Makronov zahtev može biti samo prvi od mnogih koraka ka obnovi dijaloga između dva kontinenta.
