Na današnji dan, 18. januara 1979. godine, završena je islamska revolucija u Iranu, koja je rezultirala promenom državnog uređenja i preuzimanjem vlasti od strane verskih vođa, predvođenih Ajatolahom Ruholahom Homenijem. Ova revolucija zamenila je monarhiju Šaha Mohameda Rezu Pahlavija sa islamskom republikom, što je imalo dalekosežne posledice ne samo za Iran, već i za ceo region Bliskog istoka.
Pre revolucije, Iran je bio saveznik Sjedinjenih Američkih Država, ali su se odnosi između dve zemlje drastično promenili. Revolucija je označila početak konflikta između Irana i Zapada, što je rezultiralo dugotrajnom napetosti, posebno u odnosima sa Sjedinjenim Američkim Državama. Marko Savković iz ISAK fonda ističe da je revolucija jedan od najznačajnijih događaja 20. veka, koji je oblikovao današnji Bliski istok i postavio temelje za sukobe koji i dalje traju, kao što su oni između Izraela i Irana.
Nakon izbijanja rata između Iraka i Irana 1980. godine, koji je bio podržan od strane SAD, region je bio obeležen sukobima i nestabilnošću. Savković naglašava da je iranski režim, uprkos izazovima, uspeo da se konsoliduje, ali je i dalje bio obeležen snažnom ideološkom komponentom. Iako su lideri revolucije danas stari, ideologija koju su promovisali i dalje ima uticaj.
Tokom godina, Iran je izgubio deo svoje regionalne moći, a njegovi saveznici, poznati kao „proksi“ grupe, pretrpeli su poraze u sukobima sa Izraelom i Sjedinjenim Državama. Savković primećuje da su grupe poput Hamasa i Hezbolaha doživele neuspehe, što je dodatno oslabilo iranski uticaj u regionu. Pored toga, Iran se suočava sa ozbiljnim ekonomskim problemima, koji su pogoršani međunarodnim sankcijama.
Nakon što su se povukle američke administracije iz sporazuma o iranskom nuklearnom programu, sankcije su se ponovo aktivirale, što je dovelo do dodatnog pogoršanja ekonomske situacije. U međuvremenu, protesti u Iranu su postali učestaliji, često izazvani različitim društvenim i političkim problemima. Savković ukazuje na to da su protesti, kao što su oni inspirisani hrabrošću jedne žene koja je odbila da se pokriva, često gušeni nasiljem.
Jedina pretnja koju Iran trenutno oseća dolazi od Sjedinjenih Država, ali ostaje pitanje da li su one spremne na vojnu intervenciju. Izrael bi takođe mogao pokušati da eliminiše iransko rukovodstvo, ali to ne bi nužno dovelo do promene režima. Savković zaključuje da trenutni protesti ne mogu značajno oslabiti režim koji je izgradio snažan sistem vlasti i ekonomiju koja je povezana sa Republikanskom gardom.
Islamska revolucija, koja je počela u januaru 1978. godine, imala je svoje korene u nezadovoljstvu autoritarnim režimom šaha Pahlavija, koji je bio poznat po korupciji, socijalnoj nejednakosti i vesternizaciji društva. Režim je represivno postupao prema političkim neistomišljenicima, a njegovo savezništvo sa Sjedinjenim Američkim Državama dodatno je pogoršalo situaciju.
Masovni protesti počeli su 1978. godine, a njihova eskalacija dovela je do krvoprolića, uključujući događaj poznat kao Crni petak, kada su vojnici otvorili vatru na demonstrante. Ove tragedije su dodatno pojačale otpor protiv režima. Kada je vojska konačno odbila da sluša naređenja, šah je napustio Iran, a Homeniji se vratio iz egzila, postavivši temelje nove teokratske vlasti.
Revolucija je dovela do fundamentalnih promena u Iranu, transformišući ga iz sekularne monarhije u islamsku republiku. Ovaj novi sistem vlasti je iskoristio islam kao ključnu polugu za uticaj na susedne države, a odnosi sa Zapadom su se dodatno pogoršali, dovodeći do skoro pola veka prekida diplomatskih veza.
