U skladu sa Zakonom o penzijskom i invalidskom osiguranju, građani Srbije koji tokom svog života nisu bili zaposleni imaju mogućnost da ostvare pravo na penziju, ali pod jednim ključnim uslovom – da su samostalno uplaćivali doprinose. Ovaj zakon pruža šansu i onima koji nisu imali formalni radni odnos, da uživaju u penziji kada navrše 65 godina života, pod uslovom da su tokom 15 godina redovno uplaćivali doprinose.
Kako je moguće ostvariti pravo na penziju ako osoba nikada nije bila zaposlena? Odgovor se nalazi u mogućnosti da građani Srbije samostalno uplaćuju doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje. Tako, čak i bez radne knjižice, oni koji su tokom 15 godina uplaćivali doprinose mogu ostvariti pravo na starosnu penziju, a to pravo mogu iskoristiti sa 65 godina života.
Visina penzije koju ćete primati zavisi od osnovice koju odaberete prilikom uplate doprinosa. Za 2025. godinu, minimalna mesečna osnovica iznosi 45.950 dinara, dok najviša osnovica može dostići čak 656.425 dinara. Na osnovu ove osnovice obračunava se mesečni doprinos, a time i konačna visina penzije. Uplata doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje može se kretati od 11.028 dinara do 157.542 dinara mesečno, u zavisnosti od izabrane osnovice. Ovi doprinosi se računaju na godišnjem nivou, a njihova visina direktno utiče na iznos buduće penzije.
Za ostvarivanje starosne penzije u 2026. godini, muškarci mogu otići u penziju sa 65 godina i minimalnih 15 godina staža, dok žene mogu ići u penziju sa 63 godine i 10 meseci, uz istih minimalnih 15 godina staža. Postoji i mogućnost smanjenja starosne granice za osobe koje su radile na poslovima sa uvećanim trajanjem staža.
Za one koji žele da u penziju odu pre navršene starosne granice, postoji opcija prevremene starosne penzije. I muškarci i žene mogu ostvariti ovo pravo sa 40 godina staža i 60 godina života. Međutim, iznos prevremene penzije smanjuje se za 0,34% za svaki mesec koji nedostaje do navršene starosne granice, a ukupno smanjenje ne može biti veće od 20,4%.
Osobe starije od 65 godina koje nisu stekle pravo na penziju mogu sami da doplate nedostajući staž kako bi ostvarile pravo na starosnu penziju. Ovo omogućava onima koji nisu uplaćivali doprinose u određenim periodima života da, uz doplatu staža, obezbede svoju penziju.
Dakle, pravo na penziju u Srbiji nije rezervisano samo za zaposlene osobe. Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju pruža priliku i onima koji nikada nisu imali radnu knjižicu, ali su samostalno uplaćivali doprinose. Važno je informisati se o uslovima, visini doprinosa i načinima ostvarivanja penzije, a dodatne informacije možete dobiti u PIO Fondu.
Ovaj zakon stvara mogućnost za mnoge građane Srbije koji su možda radili na neformalnim poslovima ili su bili nezaposleni duži vremenski period, a sada žele da osiguraju svoju budućnost i pristojan život nakon penzionisanja. U svetlu ovih informacija, važno je da se građani upoznaju sa svim detaljima o penzijskom i invalidskom osiguranju, kako bi mogli pravovremeno da planiraju svoje penzionisanje i osiguraju sebi izvor prihoda kada to bude najpotrebnije.
U zaključku, sama činjenica da građani Srbije imaju mogućnost da samostalno uplaćuju doprinose i tako obezbede sebi penziju, predstavlja značajan korak ka većoj finansijskoj sigurnosti starijih osoba. Zakonodavne promene i mogućnosti koje se nude mogu biti od izuzetne važnosti za pojedince koji su se suočili sa izazovima tokom svog radnog veka, a sada žele da osiguraju dostojanstven život u penziji.
