Novi podaci NASA-inog rovera Perseverance otkrili su složeni oblik ugljenika u dve marsovske muljevite stene pronađene u krateru Jezero, na lokaciji gde su ranije otkriveni mogući tragovi drevnog života. Naučnici smatraju da bi ovaj makromolekularni ugljenik mogao da sadrži dokaze o postojanju drevnog mikroba u istom sedimentnom materijalu. U novoj naučnoj studiji navedeno je da su analize ovih stena pokazale stotine organskih detekcija, što predstavlja najubedljivije otkrivanje organskih jedinjenja u krateru Jezero.
Ovo otkriće dolazi ubrzo nakon prošlogodišnje objave da je Perseverance pronašao najjači dokaz mogućih biosignatura, odnosno tragova života na Marsu. U razgovoru sa Space.com, Ešli Marfi, jedna od vodećih autorki studije, istakla je da je ugljenik osnovni gradivni element života na Zemlji i da su sva živa bića sastavljena od složenih organskih makromolekula. Na Zemlji se ovi ugljenici često nalaze u izuzetno starim stenama i mogu predstavljati jedini organski dokaz nekadašnjeg mikrobnog života.
Marfi je dodala da se veruje da je rani Mars možda bio sličniji Zemlji, te se očekuje da će se pronaći makromolekularni ugljenik i u drevnim marsovskim stenama. Traganje za ovim organskim makromolekulima na Marsu i drugim planetarnim telima može pomoći da se utvrdi da li su tamo ikada postojali hemijski sastojci i uslovi neophodni za život.
Perseverance je sleteo na Mars 2021. godine, u krater Jezero, koji se veruje da je nekada bio jezero sposobno da podržava život. Ova lokacija je izabrana jer su naučnici smatrali da bi mogla sadržavati dokaze o mogućem drevnom životu. Dosadašnja istraživanja rovera, koji je prešao razdaljinu jednaku maratonu, sugerišu da bi ova procena mogla biti tačna.
U novom istraživanju, tim naučnika predvođen Marfi koristio je instrument SHERLOC na roveru. Ovaj spektrometar koristi lasere da identifikuje hemijski i mineralni sastav određenog područja ili objekta. Naučnici su mapirali raspodelu organskih materija u uzorcima muljevitih stena i pronašli organski ugljenik u dva uzorka. Ove stene su bogate ugljenikom i pronađene su na istoj lokaciji gde je prošle godine otkriven mogući trag biosignature, koji se smatra najjačim dokazom o postojanju života na ranom Marsu.
Perseverance je otkrio stenu koja se naziva „Čejava Fols“, prepoznatljivu po karakterističnim šarama koje podsećaju na leopardove pege. Ove oznake na stenama mogu nastati usled visokih temperatura ili izrazito kiselih uslova, ali se ne veruje da su takvi uslovi postojali na tom području. Ipak, slični obrasci mogu nastati i kao posledica prisustva života.
Naučnici su došli do dva ključna otkrića. Prvo, Perseverance je pronašao organski, veliki i složeni ugljenik u muljevitim stenama oblasti Brajt Endžel. Ovo je jedino otkrivanje makromolekularnog ugljenika na prirodnoj površini stene na Marsu. Takođe, otkriveni su tragovi mogućih biohemijskih interakcija, ostavljajući karakteristike koje podsećaju na strukture koje na Zemlji stvaraju mikroskopski organizmi u sedimentima.
Međutim, pitanja ostaju: da li su drevni mikrobi na Marsu zaista živeli u sedimentima nekadašnje reke? Iako bi to moglo biti objašnjenje, postoji mogućnost da je ugljenik nastao bez prisustva života. Autori studije naglašavaju da postoje različiti putevi za nastanak abiotičkih organskih jedinjenja na Marsu.
Naučni instrumenti na roveru Perseverance nisu projektovani da razlikuju abiotičke od biotičkih procesa. Njihova svrha je da identifikuju zanimljive stene koje bi mogle biti prikupljene i jednog dana vraćene na Zemlju za detaljnije analize. Postoji mnogo mogućih objašnjenja koja nisu povezana sa životom, uključujući mogućnost da je složeni ugljenik dospeo na površinu putem meteorita ili nastao kroz hidrotermalne geološke procese.
Naučnici trenutno čekaju nove potencijalno uzbudljive dokaze koji bi mogli rasvetliti pitanje da li je na Marsu nekada postojao život. Rezultati istraživanja objavljeni su 24. juna u naučnom časopisu Science Advances.
