Astronomi su nedavno otkrili planetarni sistem koji se sastoji od četiri planete, a ovo otkriće dovodi u pitanje trenutne teorije o formiranju planeta. Ova vest je danas preneta od strane agencije Rojters. Sistem je uočen pomoću teleskopa Keops Evropske svemirske agencije i nalazi se u blizini crvenog patuljka, zvezde nazvane LHS 1903, koja je udaljena oko 117 svetlosnih godina od Zemlje, u pravcu sazvežđa Ris.
Zvezda LHS 1903 je otprilike 50% masivnija i 5% sjajnija od našeg Sunca. Ono što je posebno zanimljivo kod ovog sistema je raspored planeta. Najdublja planeta u ovom sistemu je stenovita, dok su sledeće dve planete gasovite. Četvrta planeta, koja bi prema trenutnim teorijama o formiranju planeta trebala biti gasovita, zapravo je također stenovita.
Astronom Tomas Vilson sa Univerziteta u Voriku u Engleskoj, koji je glavni autor studije objavljene u časopisu „Sajens“, objašnjava da paradigma formiranja planeta sugeriše da planete koje su bliže svojoj zvezdi domaćinu trebaju biti male i kamenite, sa malo ili bez gasa ili leda. Ova teorija se zasniva na pretpostavci da je okruženje oko zvezde previše toplo da bi se zadržala značajna količina gasa ili leda, a da bi se atmosfere koje se formiraju verovatno uklonile zračenjem sa zvezde.
Nasuprot tome, planete koje se nalaze na većim udaljenostima od zvezde formiraju se u hladnijim regionima bogatim gasom i ledom, što dovodi do stvaranja svetova bogatih gasovima sa velikim atmosferama. Ovaj sistem dovodi u pitanje tu teoriju, jer pruža primer stenovite planete izvan planete bogate gasom. Vilson je ovo nazvao „sistemom izgrađenim naopako“.
Istraživači smatraju da su se planete u ovom sistemu formirale sekvencijalno, umesto odjednom, unutar velikog diska gasa i prašine koji se okreće oko njihove zvezde. Gas koji bi inače formirao atmosferu četvrte planete mogao je biti potrošen od strane susednih planeta pre nego što je došlo do njene formacije. Vilson ukazuje na to da se četvrta planeta najverovatnije „razvila sa zakašnjenjem“, formirajući se kasnije od ostalih planeta u okruženju siromašnom gasom.
Postoji i mogućnost da je četvrta planeta prvobitno imala veliku gasnu atmosferu koja je kasnije izgubljena usled sudara sa drugom planetom, ostavljajući samo kamenito planetarno jezgro. Ova planeta je takođe zanimljiva zbog svoje potencijalne nastanjivosti. Njena masa je 5,8 puta veća od Zemljine, a temperature na njenoj površini iznose oko 60 stepeni Celzijusa.
U budućnosti, posmatranja svemirskog teleskopa Džejms Veb mogla bi pomoći u otkrivanju uslova na ovoj planeti i omogućiti bolje razumevanje njenog potencijala za nastanjenje. Ova otkrića nisu samo uzbudljiva sa naučne tačke gledišta, već takođe otvaraju nova pitanja o raznolikosti planetarnih sistema i formiranju planeta u različitim uslovima.
Astronomi se nadaju da će dalja istraživanja omogućiti dublje razumevanje kako se planete formiraju i evoluiraju, kao i kako se mogu razlikovati od planeta unutar našeg solarnog sistema. Ova otkrića takođe pokreću nove teorije o tome kako planeti mogu postojati u ekstremnim uslovima i šta to znači za mogućnost života izvan naše planete. U svetlu ovih novih informacija, naučna zajednica će morati da preispita postojeće teorije i razmotri nove pristupe razumevanju formiranja i evolucije planetarnih sistema.
